Amaro nalog

O Instituti bašo manušikane hakia osnovindžape ko 1 januari 2022 prema o kanuni Institucia bašo manušikane hakia.

Amari buti temelinelape ko:

• Švediakoro ustav (e vladakoro oblik, ured baši slobodno štampa hem kanuni bašo slobodno izraziba)
• I evropsko konvencia bašo zaštitiba o manušikane hakia (EKMR)
• UN:re konvencie bašo avera ugovoria e manušikane hakonge so i Švedia potpišindža.

Amare zadačia prema o kanuni

O kanuni baši i Institucia manušikane hakonge odlučinela o ramkia amare bučake. Ko akala ramkia amen korkoro odlučinaja amare pravcoske hem amare zadačenge. I vlada hem o parlamenti našti te den amen disave dodaime zadačia.

Prema o kanuni amen ka:

• Sledina, pratina hem ka izveštaina sar sledinenape o manušikane hakia ki Švedia.
• Predložina mere e vladake či o manušikane hakia te oven pošukar zaštitime.
• Učestvuina ko internacionalnikano sorabotibe hem te ovel amen kontakti e internacionalnikane organizaciencar.
• Unapredina edukacia, istražibe, kompetenciakoro razvoj hem te vazda i svesnost manušikane hakonge.
• Predaina jekh beršeskoro izveštaj e vladake kote so ka objasnina e manušikane hakongoro položaj, sar unapredindžepe ki Švedia telo o berš hem te delpe preporučibe sar te zorarelpe e manušikane hakongiri dostupnost.

Amen na proverinaja sako poedinačno prijave bašo uvrede. Ama, amaro dialogo e hakongere ingarutnencar tano centralno či te ana predlog bašo sar o manušikane hakia ka zorarenpe ki praksa.

Sa amare zadače tane ustanovime ko kanuni - hem sade šaj te meninenpe odlukaja ko parlamenti - dela amen jekh biovisimo hem jekh zoralo hem stabilno temeli te ačhova ki amari buti e manušikane hakonge. Amari biovisnost tani odlučimi - dela amen sila hem sloboda te kontrolirina e vladaren bizo uticaj tari i vlada ja avera interesia.

Drabar pobut baši amari buti

Posebno odgovornost bašo hakia manušenge fukcionalno pharipaja

E Institute bašo manušikane hakia isi posebno zadača te unapredinel o hakia manušenge funkcionalno pharipaja hem te sledinel sar i Švedia primeninela i konvencia bašo funkciribaskoro hako. Amen isi akaja zadača odoleske so amen siam e Švediakiri biovisimi instanca so opišinelape ko članko 33.2 ki UN: ri konvencia bašo hakia manušenge fukcionalno pharipaja.

Ki konvencia bašo funkciribaskoro hako, ko članko 33.2 vakerelape so sako phuvja so potpišindžape ki konvencia, ka ovel jekh ja pobut instance kas ka ovel nadzor sar i phuv primeninela i konvencia. Akala instance ka oven biovisime hem ka sorabotinen manušencar funkcionalno pharipaja hem olengere organizaciencar.

Amari buti funkcionalnikane hakoncar

Biovisnost prema e Parizeskere principia

Jekh importantno cili amare delatnostibaja tani e Švedia te ovel jekh nacionalnikani institucia manušikane hakonge so ka ispuninel e Parizeskere principia - UN: re internacionalnikane smernice bašo sar asavke institucie ka funkcirinen.

E Parizeskere principia navedinena so jekh institucia bašo manušikane hakia ka:

• ovel samostalno tari i vlada
• ovel ola jekh jasno zadača ko kanuni
• kerel bivli buti thanencar bašo manušikane hakia
• ovel ola buvli representacia taro o civilno društvo
• koristinel efektivno hem biovisime bučarne metode.
  

Amen dobindžam, kaske ko vakerelepa A-status ko oktomvri 2024. Odova tano hembaro priznaibaskoro nivo so jekh institucia manušikane hakonge šaj te dobinel, hem značinela so amen sledinaja e Parizeskere principia. Odova isto značinela so amen siam punopravno členia hem isi amen hako glasibaske ki odoja globalno aliansa GANHRI.

Ko berš 2025 sine 91 phuvjen nacionalnikane MR-institucie so skroz pherdže e Parizeskere principia. O UN vikinela sa e phuvjen te ovel olen jekh asavki biovisimi institucia.

Drabar panda bašo Parizeskere principia hem A-status (på svenska)